درگلستانی که حسنش جلوهای سر میکند
درگلستانی که حسنش جلوهای سر میکند
گل ز شبنم دیدهٔ حیران ساغر میکند
дарагаластони-ки ҳасанаш ҷалуа-эй сар мекунад
гул з шабанам дида ҳирон соғар мекунад
بیتو طفل اشک مشتاقان ز درد بیکسی
گر همه در چشم غلتد خاک بر سر می کند
бе-ту тафал ашак маштоқон з дард бикаси
гар ҳама дар чашм ғалатад хок бар сар мекунад
همچو اشکم حسرت اندیش نثار راه تست
هر صدف کز آبرو سامان گوهر میکند
ҳамачу ашакам ҳасарт-андиш насор ро таст
ҳар садаф каз обару сомон гуҳар мекунад
اعتمادی نیست بر جمعیت اجزای ما
این ورقها را هوای زلفت ابتر میکند
аъатамоди нест бар ҷамаъит аҷазой мо
ин варақаҳо ро ҳавой залафт абатар мекунад
موج آبش میزند تیغ محرف برکمر
سرو هر گه طرز رفتار ترا سر میکند
мавҷ обаш мӣ-занд тиғ маҳарф баракамар
сару ҳар га тарз рафтор таро сар мекунад
پاکبازان فارغند از تهمت آلودگی
حسرت دیدار گاهی چشم ما تر میکند
покабозон форағанд аз таҳамат олудаги
ҳасарт дидор гоҳи чашм мо тар мекунад
از جنونم عالمی پوشید چشم امتیاز
هر که عریان میشود این جامه در بر میکند
аз ҷанунам ъолми пушид чашм аматиоз
ҳар ки ъарион мӣ-шуд ин ҷома дар бар мекунад
میدهد اجزای رنگ و بوی جمعیت به باد
هر که درس خندهای چون غنچه از بر میکند
мӣ-даҳад аҷазой ранг ва бавай ҷамаъит ба бод
ҳар ки дарс ханда-эй чун ғанача аз бар мекунад
راحتت فرش است اگر از وهم طاقت بگذری
ناتوانی هر چه آید پیش بستر میکند
роҳатат фараш аст агар аз ваҳм тоқат багазари
нотавони ҳар ча ойд пиш бастар мекунад
بیخود احرام گلزار خیال کیستم
گردش رنگم ره معشوقهای سر میکند
биход аҳаром-галазор хаёл кисатам
гардаш рангам ра маъашуқа-эй сар мекунад
حیرت اظهاریم بیدل لذت تحقیق کو
هیچکس آگاهی از آیینه باور میکند
ҳайрат азаҳорим бидел лазат таҳақиқ-ку
ҳичакас огоҳи аз оина бовар мекунад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- اشک
- قطرهٔ چشم؛ نشانهٔ گریه، شوق یا اندوهِ عاشقانه.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- تیغ
- شمشیر و لبهٔ تیز؛ نمادِ قهرِ معشوق و جراحتِ عشق.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.