زهی چون گل به یاد چیدن از شوق تو دامانها
زهی چون گل به یاد چیدن از شوق تو دامانها
چو صبح آوارهٔ چاک تمنایت گریبانها
заҳи чун гул ба йод чидан аз шуқ ту домон-ҳо
чу субҳ овора чок таманойт гарибон-ҳо
ز محفل رفتگان در خاک هم دارند سامانها
مشو غافل ز موسیقار خاموشی نیستانها
з маҳафал рафтагон дар хок ҳам доранд сомон-ҳо
машу ғофал з мусиқор хомуши нистон-ҳо
ز چشمم چون نگه بگذشتی و از زخم محرومی
جدایی ماند چون خمیازه در آغوش مژگانها
з чашмам чун нга багазашти ва аз захам маҳаруми
ҷадойай монд чун хамиоза дар оғуш мажагон-ҳо
در آن محفل که رسوایی دهد کام دل عاشق
چو گل دامان مقصد جوشد از چاک گریبانها
дар он маҳафал ки расавойай даҳад ком дил ъошақ
чу гул домон мақасад ҷушад аз чок гарибон-ҳо
به فکر تازهگویان گر خیالم پرتو اندازد
پر طاووس گردد جدول اوراق دیوانها
ба факар тоза-гавайон гар хиолм парту андозд
пур товавас гардад ҷадул авароқ дивон-ҳо
در آن وادی که گرد وحشتم بر خویش میبالد
رم هر ذره گیرد در بغل چندین بیابانها
дар он води ки гард ваҳаштам бар хеш мӣ-болд
рм ҳар зара гирд дар бағал чандин биобон-ҳо
به اوج همتم افزود پستیهای عجز آخر
که در خورد شکست خود بود معراج دامانها
ба аваҷ ҳаматам афазуд пасти-ҳой ъаҷаз охар
ки дар хурд шакаст худ буд маъароҷ домон-ҳо
چه شد گر تنگ شد بر بسملم جولانگه هستی
در آغوش پسر وامانده دارم طرح میدانها
ча шуд гар танг шуд бар басамалм ҷулонга ҳастӣ
дар оғуш пасар вомонда дорм тараҳ мидон-ҳо
به چندین حسرت از وضع خموش دل نیام ایمن
که این یک قطره خون در خود فروبردهست توفانها
ба чандин ҳасарт аз вазаъ хамуш дил ни-ам айаман
ки ин як қатара хон дар худ фарубарда-ст туфон-ҳо
چنین کز شوق نیرنگ خیالت میروم از خود
توان کردن ز رنگ رفتهام طرح گلستانها
чанин каз шуқ ниранг хиолат мӣ-рум аз худ
тавон кардан з ранг рафта-ам тараҳ галастон-ҳо
دل وارسته با کون و مکان الفت نبست آخر
نشست این مصرع از برجستگی بیرون دیوانها
дил вораста бо кун ва макон алафт набаст охар
нашаст ин масараъ аз бараҷастаги бирун дивон-ҳо
به روی چهرهٔ بیمطلبی گر چشم بگشایی
دو عالم از ره نظاره بریزد چو مژگانها
ба равай чаҳара бе-маталаби гар чашм багашойай
ду олам аз ра назора баризд чу мажагон-ҳо
ز عشق شعلهخو برخاست دود از خرمن امکان
تب این شیر آتش ریخت بیدل در نیستانها
з ишқ шаъала-хо бархост дуд аз харман амакон
таб ин шир оташ рихт бидел дар нистон-ҳо
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.