شب که توفانجوشی چشم ترم آمد به یاد
شب که توفانجوشی چشم ترم آمد به یاد
فکر دل کردم بلای دیگرم آمد به یاد
шаб ки туфон-ҷуши чашм тарм омад ба йод
факар дил кардам балой дигарм омад ба йод
با کدامین آبرو خاک درش خواهی شدن؟
داغ شو ای جبهه، دامان ترم آمد به یاد
бо кадомин обару хок дараш хоҳи шадан?
доғ шу эй ҷабҳа, домон тарм омад ба йод
نقش پایی کرد گل بیتابیام در خون نشاند
پهلویی بر خاک دیدم بسترم آمد به یاد
нақш пойай кард гул битоби-а-м дар хон нашонд
паҳалавайай бар хок дидам бастарм омад ба йод
ذره را دیدم پرافشان هوای نیستی
نقطهای از انتخاب دفترم آمد به یاد
зара ро дидам парофашон ҳавой нисти
нақата-эй аз анатахоб дафтарм омад ба йод
سجده منظور کیام نقش جبینم جوش زد؟
خاک جولان که خواهم شد، سرم آمد به یاد؟
саҷада маназур ки-ам нақш ҷабинам ҷуш зд?
хок ҷавлон ки хоҳам шуд, сарам омад ба йод?
در گریبان غوطه خوردم رستم از آشوب دهر
کشتیام میبرد توفان، لنگرم آمد به یاد
дар гарибон ғута хурадам растам аз ошуб даҳар
кашти-ам мӣ-бард туфон, лангарм омад ба йод
بیتو عمری در عدم هم ننگ هستی داشتم
سوختم بر خویش تا خاکسترم آمد به یاد
бе-ту ъамари дар ъадам ҳам нанг ҳастӣ дошатам
сухатам бар хеш то хокастарм омад ба йод
تا سحر بیپرده گردد، شبنم از خود رفته است
الوداع ای همنشینان، دلبرم آمد به یاد
то саҳар бе-парда гардад, шабанам аз худ рафта аст
алудоъ эй ҳаманашинон, далабарм омад ба йод
جرأتم از خجلت بیدستگاهی داغ کرد
ناله شد پرواز تا عجز پرم آمد به یاد
ҷаротам аз хаҷалат бе-дастагоҳи доғ-кард
нола шуд паравоз то ъаҷаз парм омад ба йод
حسرت توفان بهار عالم مخموریام
هرقدر گردید رنگم، ساغرم آمد به یاد
ҳасарт туфон бҳор олам махамури-ам
ҳарақадар гардид рангам, соғарм омад ба йод
ای فراموشی کجایی تا به فریادم رسی؟
باز احوال دل غمپرورم آمد به یاد
эй фаромуши-каҷойай то ба фариодам рси?
боз аҳавол дил ғам-парурм омад ба йод
بیدل اظهار کمالم محو نقصان بوده است
تا شکست آیینه، عرض جوهرم آمد به یاد
бидел азаҳор камолм маҳу нақасон буда аст
то шакаст оина, ъарз ҷуҳарм омад ба йод
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.