ای گرد تکاپوی سراغ نو نشانها
ای گرد تکاپوی سراغ نو نشانها
وامانده اندیشهٔ راه تو گمانها
эй гард такопавай сароғ ну нашон-ҳо
вомонда андиша ро ту гамон-ҳо
حیرت نگه شوخی حسن تو نظرها
خامش نفس عرض ثنای تو زبانها
ҳайрат нга шухи ҳасан ту назараҳо
хомаш нафас ъарз саной ту забон-ҳо
اشکیست ز چشم تر مجنون تو جیحون
لختی ز دل عاشق شیدای تو کانها
ашаки-ст з чашм тар маҷанун ту ҷиҳун
лахти з дил ъошақ шидой ту кон-ҳо
در کُنْهِ تو آگاهی و غفلت همه معذور
دریا ز میان غافل و ساحل ز کرانها
дар кунаҳи ту огоҳи ва ғафалат ҳама маъазур
дарё з мион ғофал ва соҳал з карон-ҳо
عمریست که نه چرخ به رنگ گل تصویر
واکرده به خمیازه بوی تو دهانها
ъамари-ст ки на чарх ба ранг гул тасавайр
вокарда ба хамиоза бавай ту даҳон-ҳо
آن کیست شود محرم اظهار و خفایت
آیینهٔ خویشند عیانها و نهانها
он кист шуд маҳарм азаҳор ва хафойт
оина хойашанд ъион-ҳо ва наҳон-ҳо
بر اوج غنایت نرسد هیچ کمندی
بیهوده رسن تاب خیالند فغانها
бар аваҷ ғанойт нарсад ҳич каманди
биҳуда расан тоб хиоланд фағон-ҳо
آنجا که فنا نشئهٔ اسرار تو دارد
پیمانهکش جوش بهار است خزانها
онҷо ки фано нашиа асарор ту дорад
пимона-каш ҷуш бҳор аст хазон-ҳо
هر سبزه درین دشت شد انگشت شهادت
تا از گل خودروی تو دادند نشانها
ҳар сабаза дарин дашт шуд ангашт шаҳодат
то аз гул ходаравай ту доданд нашон-ҳо
از شوق تمنای تو در سینهٔ صحرا
همچون دل بیتاب تپان ریگ روانها
аз шуқ таманой ту дар сина саҳаро
ҳамачун дил бе-тоб тапон риг равон-ҳо
جز ناله به بازار تو دیگر چه فروشیم
اینست متاع جگر خسته دکانها
ҷуз нола ба бозор ту дигар ча фарушим
айанаст матоъ ҷагар хаста дакон-ҳо
بیدل ره حمد از تو به صد مرحله دور است
خاموش که آوارهٔ وهمند بیانها
бидел ра ҳамад аз ту ба сад мараҳала дур аст
хомуш ки овора ваҳаманд бион-ҳо
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- شوق
- اشتیاقِ سوزان؛ کششِ پرشورِ دل بهسوی معشوق و وصال.
- هیچ
- بودِ تهی و بیاعتبار؛ نشان نفی خود یا جهان گذرا.
- حسن
- زیبایی؛ جلوهٔ جمالِ معشوق و تجلیِ حُسنِ ازلی.