طاس این نرد اختیاری نیست
طاس این نرد اختیاری نیست
هرچه آورد اختیاری نیست
тос ин нард ахтиори нест
ҳарача овард ахтиори нест
بر هوا بستهاند محمل ما
کوشش گرد اختیاری نیست
бар ҳаво баста-анд маҳамал мо
кушаш гард ахтиори нест
همه مجبور حکم تقدیریم
کرد و ناکرد اختیاری نیست
ҳама маҷабур ҳакам тақадирим
кард ва нокард ахтиори нест
از بهار و خزان عالم رنگ
سرخ تا زرد اختیاری نیست
аз бҳор ва хазон олам ранг
сарх то зард ахтиори нест
اتفاق بلندی و پستی
چون زن و مرد اختیاری نیست
атафоқ баланди ва пасти
чун зн ва мард ахтиори нест
معنی آوردش آمدی دارد
غزل و فرد اختیاری نیست
маъани овардаш омади дорад
ғазал ва фард ахтиори нест
اینکه با بیدلان نمیجوشی
ای دلت سرد اختیاری نیست
айанака бо бидалон нами-ҷуши
эй далат сард ахтиори нест
گر وصال است و گر فراق خوشیم
چه توان کرد اختیاری نیست
гар васол-аст-ва гар фароқ хошим
ча тавон-кард ахтиори нест
بیدل از شیونم مگوی و مپرس
نالهٔ درد اختیاری نیست
бидел аз шиванам магавай ва мапарс
нола дард ахтиори нест
واژهنامهٔ این غزل · 13 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- درد
- رنج و الم؛ سرمایهٔ عاشق و راهِ پختگیِ جان.
- معنی
- مقصود درونی یا حقیقت پنهان پشت لفظ و صورت.
- هوا
- هوای جو یا هوسِ نفس؛ آرزو، میل و عشقِ سوزان.
- محمل
- کجاوهٔ شتر؛ نمادِ رحیلِ معشوق و کاروانِ هجران.
- مرد
- انسانِ مردانه؛ نمادِ کاملِ همت و جوانمردیِ راه.
- عالم رنگ
- جهانِ رنگ؛ نماد عالمِ فریبا و ناپایدارِ صورت و کثرت.