بی زنگ درین محفل آیینه نمیباشد
بی زنگ درین محفل آیینه نمیباشد
آن دل که تهی باشد ازکینه نمیباشد
би занг дарин маҳафал оина нами-бошад
он дил-ки таҳи бошад азакина нами-бошад
هر جلوه که در پیش است گردش به قفا دریاب
فردایی این عالم بیدینه نمیباشد
ҳар ҷалуа ки дар пиш аст гардаш ба қафо дариоб
фардойай ин олам бе-дина нами-бошад
مجنون به که دل بندد، حسرت به چه پیوندد
در کسوت عریانی این پینه نمیباشد
маҷанун ба-ки дил бандад, ҳасарт ба ча пивандад
дар касут-ъариони ин пина нами-бошад
حیف است کشد فرصت دردسر مخموری
در هفتهٔ میخواران آدینه نمیباشد
ҳиф-аст кашад фарсат дардасар махамури
дар ҳафта михорон одина нами-бошад
یک ریش به صد کوثر ارزان نکنی زاهد
در چارسوی جنت پشمینه نمیباشد
як риш ба сад кусар арзон накани зоҳад
дар чорасавай ҷанат пашмина нами-бошад
یاران مژه بردارید مفت است فلکتازی
این منظر حیرت را یک زینه نمیباشد
йорон мажа бардорид мафт аст фалак-този
ин маназар ҳайрат ро як зина нами-бошад
درکارگه تجدید یکدست چمنسازیست
تقویم بهار اینجا پارینه نمیباشد
даракорага таҷадид йакадаст чаман-созист
тақавайам бҳор инҷо порина нами-бошад
هر گوهر ازین دریا دارد صدف دیگر
دل درکف دلدار است در سینه نمیباشد
ҳар гуҳар азин дарё дорад садаф дигар
дил даракаф далдор аст дар сина нами-бошад
گر اهل سخن بیدل سامان غنا خواهند
چون نسخهٔ اشعارت گنجینه نمیباشد
гар аҳал сахан бидел сомон-ғано хоҳанд
чун насаха ашаъорт-ганҷина нами-бошад
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- چمن
- سبزهزارِ خرّم؛ نمادِ بهار، باغ و جلوهگاهِ حسن.
- مژه
- موی پلکِ چشم؛ تیرِ نگاه و ابزارِ گریه و خونِ دل.
- فرصت
- مجال کوتاه انجام کار؛ در شعر غالبا لحظه گذرای عمر.
- جلوه
- آشکارشدن زیبایی یا حقیقت در صورت دیدنی.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- محفل
- انجمن و بزم؛ مجلسِ یاران و جلوهگاهِ شمعِ معشوق.
- فلک
- آسمان و گردونِ روزگار؛ نمادِ سرنوشت و جفای چرخ.
- دریا
- پهنه بزرگ آب؛ کنایه از گستردگی، بیکرانی یا اصل وحدت.
- سامان
- سروسامان و نظم؛ آسایش و قرارِ کار، که عاشق فاقدِ آن است.
- گوهر
- مروارید درون صدف؛ نماد حقیقت پنهان و کمال نهفته.
- مجنون
- دیوانهٔ عشق؛ نمادِ عاشقِ ازخودرفته و رسوای صحرا.
- سخن
- گفتار و کلام؛ نمادِ معنیِ نازک و گوهرِ بیان.