به لب حرف طلب دزدم به دل شور هوس سوزم
به لب حرف طلب دزدم به دل شور هوس سوزم
خیال خام من تا پختگی گیرد نفس سوزم
ба лаб ҳарф талаб даздам ба дил шур ҳус сузм
хаёл хом ман то пахтаги-гирд нафас сузм
هوس پردازیام از سیر مقصد باز میدارد
چراغم در ره عنقاست گر بال مگس سوزم
ҳус пардози-ам аз сир мақасад боз мӣ-дорад
чароғам дар ра ъанқост-гар бол магас сузм
دلیلکاروان وحشتم افسردگی تا کی
خروشی گل کنم شمعی به فانوس جرس سوزم
далил-коравон ваҳаштам афасардаги то ки
харуши гул канам шамаъи ба фонус ҷарс сузм
ز یأس مدعا تا چند باشم داغ خاموشی
مدد کن ای نفس تا در بر فریادرس سوزم
з йос мадаъо то чанд бошм доғ хомуши
мадад кан эй нафас то дар бар фариодарс сузм
خزان رنگ مطلب آنقدر دارد به سامانم
که عالم در فروغ شمع غلتد گر نفس سوزم
хазон ранг маталаб онақадар дорад ба сомонам
ки олам дар фаруғ шамъ ғалатад гар нафас сузм
ز وهم عجز خجلت میکشم در بزم یکتایی
چه سازم عشق مختار است و میخواهد هوس سوزم
з ваҳм ъаҷаз хаҷалат мӣ-кашм дар базм йактойай
ча созм ишқ махтор аст ва мӣ-хоҳад ҳус сузм
به رنگ حیرت آیینه غیرت شعلهای دارم
که گر روشن شود جوهر به جای خار و خس سوزم
ба ранг ҳайрат оина ғирт шаъала-эй дорм
ки-гар рушан шуд ҷуҳар ба ҷой хор ва хас сузм
سپند آهی به درد آورد و بیرون جست ازین محفل
شرر واری ببال ای ناله تا من هم قفس سوزم
сапанд оҳи ба дард овард ва бирун ҷаст азин маҳафал
шарар вори бабол эй нола то ман ҳам қафас сузм
جهان جلوه چون آیینه رفت از دیدهام بیدل
تحیر امتیازم سوخت از داغ چه کس سوزم
ҷаҳон ҷалуа чун оина рафт аз дида-ам бидел
таҳир аматиозм сухт аз доғ ча кас сузм
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.