از بس که خوردهام به خم زلف یار پیچ
از بس که خوردهام به خم زلف یار پیچ
طومار نالهام همه جا رفته مارپیچ
аз басака хурда-ам ба хам залаф йор пич
тумор нола-ам ҳама ҷо рафта морапич
زال فلک طلسم امل خیز هستیام
بسته است چون کلاوه به چندین هزار پیچ
зол фалак таласам амал хиз ҳастӣ-ам
баста-аст чун-калова ба чандин ҳазор пич
ای غافل از خجالت صیادی هوس
رو عنکبوتوار هوا را به تار پیچ
эй ғофал аз хаҷолат сиоди ҳус
ру ъанакабут-вор ҳаво ро ба тор пич
پیش ازتو ذوق جانکنیی داشتکوهکن
چندی تو هم چو ناله درین کوهسار پیچ
пиш азату зуқ ҷонаканий дошт-куҳакан
чанди ту ҳам чу нола дарин-куҳасор пич
امید در قلمرو بیحاصلی رساست
از هر چه هست بگسل و در انتظار پیچ
амид дар қалмару биҳосали рсост
аз ҳар ча ҳаст багасал ва дар анатазор пич
رنج جهان به همت مردانه راحت است
گر بار میکشی کمرت استوار پیچ
ранҷ ҷаҳон ба ҳамат мардона роҳат аст
гар бор мӣ-каши-камарт асатавор пич
بر یک جهان امل دم پیری چه میتنی
دستار صبح به که بود اختصار پیچ
бар як ҷаҳон амал дам пири ча мӣ-тани
дастор субҳ ба-ки буд ахатасор пич
افسرده گیر شعلهٔ موهومی نفس
دود دلی که نیست به شمع مزار پیچ
афасарда-гир шаъала муҳуми нафас
дуд дали-ки нест ба шамъ мазор пич
موجی که صرف کار گهر گشتگوهر است
سرتا به پای خود به سراپای یار پیچ
муҷи-ки сарф-кор гаҳар гашт-гуҳар аст
сарто ба пой худ ба саропой йор пич
صد خواب ناز تشنهٔ ضبطحواس توست
بر خویش غنچه گرد و لحاف بهار پیچ
сад хоб ноз ташана забат-ҳавос туст
бар хеш ғанача-гард ва лаҳоф бҳор пич
بیدل مباش منفعل جهد نارسا
این یک نفس عنان ز ره اختیار پیچ
бидел мабош манафаъал ҷаҳад норсо
ин як нафас ъанон з ра ахтиор пич
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- جهان
- گیتی و دنیا؛ سرای گذرا و فریبندهٔ هستی.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- صبح
- آغاز روشنایی پس از شب؛ نشانه امید، گشودگی یا بیداری.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- خواب
- خفتن و رؤیا؛ نشانهٔ غفلت در برابرِ بیداریِ دل.
- شعله
- زبانه آتش؛ نماد شور، گدازِ عشق و فنای ناپایدار.
- خم
- خمیدگی یا خمِ شراب؛ منبعِ مستی و فیضِ معنوی.