به صفحهای که حدیث جنون کنم تحریر
به صفحهای که حدیث جنون کنم تحریر
ز سطر، ناله تراود چو شیون از زنجیر
ба сафаҳа-эй ки ҳадис ҷанун-канам таҳарир
з сатар, нола таровад чу шиван аз занҷири
چه ممکن است در این انجمن نهان ماند
سیاهبختی عاشق چو مو به کاسهٔ شیر
ча мамакан аст дар ин анаҷаман наҳон монд
сио-бахти ъошақ чу му ба-коса шир
خرابهٔ دل محزون بینوایان را
به جز غبار تمنا که میکند تعمیر
хароба дил маҳазун бинавойон ро
ба ҷуз ғубор тамано ки мекунад таъамир
بهار هستی اگر این بود خوشا رنگی
که صرف کرد سپهرش به پردهٔ تصویر
бҳор ҳастӣ агар ин буд хошо ранги
ки сарф-кард сапаҳараш ба парда тасавайр
ز دست اهل عدم هرچه آید اعجاز است
به خدمتم نپذیرند اگرکنم تقصیر
з даст аҳал ъадам ҳарача ойд аъаҷоз аст
ба хадаматам напазиранд агараканам тақасир
شرارکاغذم از آه من حذر مکنید
که هم به خود زنم آتش اگرکنم تاثیر
шароракоғазм аз о ман-ҳазар маканид
ки ҳам ба худ занам оташ агараканам тосир
گرفتم اینکه در این دشت بینشان مقصد
به منزلی نرسیدی سراغ آبله گیر
гарфатам айанака дар ин дашт бе-нашон мақасад
ба маназали нарсиди сароғ обала-гир
سواد نسخهٔ ما سخت مبهم افتادهست
خیال حیرت آیینه میکند تحریر
савод насаха мо сахт мабҳам афтода-ст
хаёл ҳайрат оина мекунад таҳарир
نگشت سعی امل سد راه وحشت عمر
به پای شعله نشد موج خار و خس زنجیر
нгашт саъи амал сад ро вҳашт умр
ба пой шаъала нашад мавҷ хор ва хас занҷири
زمین طینت ما نیست کینه خیز نفاق
به آب، آتش یاقوت کردهاند خمیر
замин тинат мо нест кина хиз нафоқ
ба об, оташ йоқут карда-анд хамир
به خود ستم مکن ای ظالم حسد بنیاد
که هست یکسر پیکان همیشه در دل تیر
ба худ сатам макан эй золм ҳасад баниод
ки ҳаст йакасар пикон ҳамиша дар дил тир
حذر ز زمزمهٔ عندلیب ما بیدل
که اخگرست به منقار ما چو آتش گیر
ҳазар з змазма ъандалиб мо бидел
ки ахагараст ба манқор мо чу оташ гир
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- بهار
- فصلِ شکوفایی؛ نمادِ جوانی، تازگی و جلوهٔ حسن.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- پای
- عضوِ ایستادن و رفتن؛ نمادِ ثبات و گام در راه.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.