قید الفت هستی وحشت آشیانیهاست
قید الفت هستی وحشت آشیانیهاست
شمع تا نفس دارد شیوه پرفشانیهاست
қид алафт ҳастӣ вҳашт ошиони-ҳост
шамъ то нафас дорад шива парфашони-ҳост
شانه را به گیسویش طرفه همزبانیهاست
سرمه را به چشم او، الفت آشیانیهاست
шона ро ба-гисавайаш тарфа ҳам-забони-ҳост
сарма ро ба чашм ав, алафт ошиони-ҳост
ما ز سیر این گلشن عشوه طرب خوردیم
ورنه چشم واکردن عبرت امتحانیهاست
мо з сир ин-галашан ъашуа тараб хурдим
варна чашм вокардан ъабарт аматаҳони-ҳост
ای سحر تامل کن، یک نفس تحمل کن
وحشت و دم پیری شوخی و جوانیهاست
эй саҳар томал кан, як нафас таҳамал кан
вҳашт ва дам пири шухи ва ҷавони-ҳост
زلف تابدارش را شانه میدمد افسون
دیده وقف حیرت کن موج جان فشانیهاست
залаф тобдораш ро шона мӣ-дамад афасун
дида вақаф ҳайрат кан мавҷ ҷон фашони-ҳост
پیش چشم بیمارش گر دوتا شود نرگس
عیب سرنگونی نیست جای ناتوانیهاست
пиш чашм бимораш-гар дуто шуд нарагас
ъиб сарнагуни нест ҷой нотавони-ҳост
بیخودی الفت را، نیست کلفت مردن
مردنی اگر باشد بیتو زندگانیهاست
бе-ходи алафт ро, нест калафт мардан
мардани агар бошад бе-ту зандагони-ҳост
در وفا چه امکانست جان کنم دریغ از تو
بر جبین گره مپسند این چه بدگمانیهاست
дар вафо ча амакон-ст ҷон канам дариғ аз ту
бар ҷабин-гара мапасанд ин ча бадагамони-ҳост
چارسوی امکان را جز غبار جنسی نیست
بستن در مژگان عافیت دکانیهاست
чорасавай амакон ро ҷуз ғубор ҷанаси нест
бастан дар мажагон ъофит дакони-ҳост
محو یأس کن حاجت ورنه نزد عبرتها
در طلب عرق کردن نیز ترزبانیهاست
маҳу йос-кан ҳоҷат варна назд ъабарт-ҳо
дар талаб ъарақ кардан низ тарзабони-ҳост
از غرور وهم ایجاد هرزه رفتهای بر باد
ای غبار بیبنیاد این چه آسمانیهاست
аз ғарур ваҳм айаҷод ҳарза рафта-эй бар бод
эй ғубор бе-баниод ин ча осамони-ҳост
عمرهاست بیحاصل میزنی پر بسمل
بهر نیمجان بیدل این چه سخت جانیهاست
ъамараҳост бе-ҳосал мӣ-зни пур басамал
баҳар ним-ҷон бидел ин ча сахт ҷони-ҳост
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- شمع
- چراغ مومی؛ نماد سوختن، روشنی دادن و عاشقی بیقرار.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- مژگان
- موهای پلک؛ نمادِ تیرِ نگاه و گریهٔ عاشق.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- سحر
- سپیدهدم؛ زمان گشایش، دعا، بیداری و تغییر حال.
- سیر
- گشت و سفر؛ سلوک و سیرِ معنویِ جان در راهِ حق.
- وحشت
- هراس و رمیدگی؛ گریزِ دلِ تنها از خلق بهسوی تنهایی.