مه نو مینماید امشبم از آسمان ابرو
مه نو مینماید امشبم از آسمان ابرو
قدح کج کرده میآید اشارتهای آن ابرو
ма ну мӣ-намойд амашабам аз осмон абару
қадаҳ каҷ карда мӣ-ойд ашоратаҳой он абару
تعالی الله چه نقشی دلفریب است این نمیدانم
که جوهر در دم تیغ است یا ناز اندر آن ابرو
таъоли алала ча нақаши далафариб аст ин нами-донам
ки ҷуҳар дар дам тиғ аст йо ноз анадар он абару
به این انداز در اندیشهٔ صید که میتازد
که عمری شد همان افکنده است ازکف عنان ابرو
ба ин андоз дар андиша сид ки мӣ-тозд
ки ъамари шуд ҳамон афаканда аст азакаф ъанон абару
اشارت محو حیرت کن که در بزم تماشایش
به رنگ ماه نو در چشم میگردد نهان ابرو
ашорт маҳу ҳайрат кан ки дар базм тамошойаш
ба ранг мо ну дар чашм мӣ-гардад наҳон абару
نه گلشن نرگسی دارد نه دریا موج میآرد
به عالم فتنه میکارد همان چشم و همان ابرو
на галашан нарагаси дорад на дарё мавҷ мӣ-орд
ба олам фитна мӣ-корд ҳамон чашм ва ҳамон абару
چرا در خاک و خون ننشاندم دردی که من دارم
چو تیر افکنده است از خویش دورم آن کمان ابرو
чаро дар хок ва хон нанашонадам дарди ки ман дорм
чу тир афаканда аст аз хеш дурм он камон абару
خرابی میکنم تعمیر نازی در نظر دارم
ز بخت تیرهٔ من وسمهای میخواهد آن ابرو
хароби мӣ-канам таъамир нози дар назар дорм
з бахт тира ман васама-эй мӣ-хоҳад он абару
ز غفلت شکوهها پرداختم اما نفهمیدم
که خوبان را تغافل گوش میباشد زبان ابرو
з ғафалат шакуа-ҳо пардохатам амо нафаҳамидам
ки хобон ро тағофал гуш мӣ-бошад забон абару
جهانی را تحیر بسمل ناز تو میبینم
نمیدانم چه تیغ است اینکه دارد در میان ابرو
ҷаҳони ро таҳир басамал ноз ту мӣ-бинам
нами-донам ча тиғ аст айанака дорад дар мион абару
به یاد چین ابروی تو دریا را ز امواجش
شکستی میکشد بر دوش چندینکاروان ابرو
ба йод чин абаравай ту дарё ро з амавоҷаш
шакасти мӣ-кашад бар душ чандин-коравон абару
اشارت هم به ایمای خیالش بر نمیآید
اگر بر اوج استغنا نباشد نردبان ابرو
ашорт ҳам ба айамой хиолаш бар нами-ойд
агар бар аваҷ асатағано набошад нардабон абару
به وضع سرکشی لطف تواضع دیدهام بیدل
به چشم مصلحت تیغم به عرض امتحان ابرو
ба вазаъ саракаши латаф тавозаъ дида-ам бидел
ба чашм масалаҳат тиғам ба ъарз аматаҳон абару
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.
- عرض
- ویژگی ناپایدار شیء؛ در برابر جوهر و ذات.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- یاد
- بهخاطرآوردن؛ حضورِ معشوق در دل و ذکرِ پیوسته.
- تیغ
- شمشیر و لبهٔ تیز؛ نمادِ قهرِ معشوق و جراحتِ عشق.
- زبان
- عضوِ گفتار؛ ابزارِ بیان و گاه حجابِ معنای نهفته.
- جوهر
- ذات و بنیاد شیء؛ چیزی که قائم به خود دانسته میشود.
- غفلت
- بیخبری و بیتوجهی؛ خوابِ دل و حجابِ راهِ آگاهی.