بر تپیدنهای دل هم دیدهای واکردنیست
بر تپیدنهای دل هم دیدهای واکردنیست
رقص بسمل عالمی دارد تماشاکردنیست
бар тапиданаҳой дил ҳам дида-эй вокардани-ст
рақас басамал ъолми дорад тамошокардани-ст
یا به خود آتش توان زد یا دلی باید گداخت
گر دماغ عشق باشد اینقدرهاکردنیست
йо ба худ оташ тавон зд йо дали бойд гадохт
гар дамоғ ишқ бошад айанқадараҳокардани-ст
از ورقگردانی شام و سحر غافل مباش
زیرگردون آئچه امروز است فرداکردنیست
аз варақ-гардони шом ва саҳар ғофал мабош
зирагардун ойача амаруз аст фардокардани-ст
هرکف خاکی به جوش صدگدازآماده است
یک قلم اجزای این میخانه صهباکردنیست
ҳаракаф хоки ба ҷуш садагадозомода аст
як қалм аҷазой ин михона саҳабокардани-ст
خاک ما خون گشت و خونها آبگردید وهنوز
عشق میداندکه بیرویت چه با ماکردنیست
хок мо хон-гашт ва хонаҳо об-гардид ваҳануз
ишқ мӣ-донадака бе-равайт ча бо мокардани-ст
حشر آرامی دگر دارد غبار بیخودی
یک قیامت از شکست رنگ برپاکردنیست
ҳашар ороми дагар дорад ғубор биходи
як қиёмат аз шакаст ранг барапокардани-ст
بینشانی میزند موج از طلسمکاینات
گر همه رنگ استهم پرواز عنقاکردنیست
бе-нашони мӣ-занд мавҷ аз таласам-койанот
гар ҳама ранг аст-ҳам паравоз ъанқокардани-ст
حیرتی دادم خبر از پردهٔ زنگار جسم
شاید این آیینه دل باشد مصفاکردنیست
ҳирти додам хабар аз парда зангор ҷасам
шойд ин оина дил бошад масафокардани-ст
مشرب درد تو دارم سیر عالم کردهام
گر همهٔکقطرهٔ خوناست دلجا کردنیست
машараб дард ту дорм сир олам карда-ам
гар ҳамаҳак-қатара хон-аст дил-ҷо кардани-ст
اضطرابم درگره دارد کف خاکستری
چون سپند از نالهٔ من سرمه انشاکردنیست
азатаробам дарагара дорад каф хокастари
чун сапанд аз нола ман сарма анашокардани-ст
قامت خمگشته میگویند آغوش فناست
ناخنی گل کردهام این عقده هم واکردنیست
қомат хам-гашта мӣ-гавайанд оғуш фаност
нохани гул карда-ам ин ъақада ҳам вокардани-ст
شخص تصویریم بیدل زکمال ما مپرس
حرف ما ناگفتنی وکار ما ناکردنیست
шахас тасавайрим бидел закамол мо мапарс
ҳарф мо ногафтани вакор мо нокардани-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- عالم
- جهانِ هستی؛ پهنهٔ آفرینش و جلوهگاهِ حق.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- غافل
- بیخبر و ناآگاه؛ خفته از یادِ حق و حقیقت.