تنها نه ذره دقت اظهار داشتهست
تنها نه ذره دقت اظهار داشتهست
خورشید نیز آینه درکار داشتهست
танаҳо на зара дақат азаҳор дошта-ст
хурашид низ оина даракор дошта-ст
دل غرهٔ چه عیش نشیند که زیرچرخ
گوهر شکست و آینه زنگار داشتهست
дил ғара ча ъиш нашинд ки зирачарх
гуҳар шакаст ва оина зангор дошта-ст
تنزیه در صنایع آثار دهر نیست
این شیشهگر حقیقت گل کار داشتهست
таназиа дар санойаъ осор даҳар нест
ин шиша-гар ҳақиқат гул кор дошта-ст
در ششجهت تنیدن آهنگ حیرتیست
قانون درد دل چقدر تار داشتهست
дар шашаҷаҳат танидан оҳанг ҳирти-ст
қонун дард дил чақадар тор дошта-ст
آگاه نیست هیچکس از نشئهٔ حضور
حیرت هزار ساغر سرشار داشتهست
ого нест ҳичакас аз нашиа ҳазур
ҳайрат ҳазор соғар сарашор дошта-ст
نقش نگار خانهٔ دل جز خیال نیست
آیینه هرچه دارد از آن عار داشتهست
нақш нгор хона дил ҷуз хаёл нест
оина ҳарача дорад аз он ъор дошта-ст
ای از جنون جهل تن آسانی آرزوست
هوشی که سایه را که نگونسار داشتهست
эй аз ҷанун ҷаҳл тан осони орзуст
ҳуши ки-сойа ро ки-нгунасор дошта-ст
قد دو تاست حلقهٔ چندین سجود ناز
گویا سراغی از در دلدار داشتهست
қад ду тост ҳалқа чандин саҷуд ноз
гавайо сароғи аз дар далдор дошта-ст
هرچند داغ گشت دل و دیده خونگریست
آگه نشدکه عشق چه آزار داشتهست
ҳарачанд доғ-гашт дил ва дида хон-гарист
ога нашадака ишқ ча озор дошта-ст
بیدل تو اندکی گره دل گشاده کن
کاین نوغزل چهصنعت اسرار داشتهست
бидел ту анадаки гара дил гашода кан
койан нуғазал ча-санаъат асарор дошта-ст
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.