به نمود هستی بیاثر چه نقاب شقکنم از حیا
به نمود هستی بیاثر چه نقاب شقکنم از حیا
تو مگر به من نظری کنی که دمی عرقکنم از حیا
ба намуд ҳастӣ бе-асар ча нқоб шақ-канам аз ҳио
ту магар ба ман назари кани ки дами ъарақ-канам аз ҳио
اگرم دهد خط امتحان، هوسکتاب نه آسمان
مژه بر هم آرم ازین وآن همه یک ورق کنم ازحیا
агарм даҳад хт аматаҳон, ҳус-ктоб на осмон
мажа бар ҳам орм азин вон ҳама як варақ канам азаҳио
چهکنم ز شوخیطبع دون، قدحی نزد عرقم به خون
که ببوسم آن لب لعلگون سحری شفقکنم ازحیا
ча-канам з шухи-табаъ дун,қадаҳи назд ъарақам ба хон
ки бабусам он лаб лаъал-гун саҳари шафақ-канам азаҳио
ز تخیلی که به راه دین غم باطلم شده دلنشین
به من اینگمان نبرد یقین که خیال حق کنم از حیا
з тахили-ки ба ро дин ғам боталм шада даланашин
ба ман ин-гамон набард йқин-ки хаёл ҳақ канам аз ҳио
چوز خاک لالهبرون زند، قدحشکسته به خون زند
هوسی اگربه جنون زند به همین نسق کنم ازحیا
чуз хок лола-барун занд, қадаҳ-шакаста ба хон занд
ҳуси агараба ҷанун занд ба ҳамин насақ канам азаҳио
زکمالم آنچه به هم رسد، نه زلوحونی زقلم رسد
خط نقش پا به رقم رسدکه منش سبق کنم از حیا
закамолм онача ба ҳам расад, на залуҳ-вани зақалм расад
хт нақш по ба-рақам расадака манаш сабақ канам аз ҳио
به امید وصل تونازنین، همه رانثار دل استو دین
من بیدل وعرق جبین که چه در طبقکنم ازحیا
ба амид васал тунознин,ҳама ронасор дил аст-ва дин
ман бидел ваъарақ ҷабин-ки ча дар табақ-канам азаҳио
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- راه
- مسیرِ رفتن؛ نمادِ طریقتِ سلوک و سفرِ معنوی.
- مژه
- موی پلکِ چشم؛ تیرِ نگاه و ابزارِ گریه و خونِ دل.
- امید
- چشمداشتِ خیر؛ نورِ دل در برابرِ نومیدی و رجای وصل.
- شوخی
- چالاکی و دلربایی؛ طنّازی و جلوهگریِ پرشورِ معشوق.
- حیا
- شرم و آزرم؛ پردهٔ ادب و حجابِ جمالِ معشوق.