من سنگدل چه اثر برم زحضور ذکر دوام او
من سنگدل چه اثر برم زحضور ذکر دوام او
چو نگین نشدکه فرو روم به خود از خجالت نام او
ман сангадал ча асар барм заҳазур закар давом ав
чу нгин нашадака фару рум ба худ аз хаҷолат ном ав
سخن آب گشت و عبارتی نشکافت رمز تبسمش
تک وتاز حسرت موج می نرسید تا خط جام او
сахан об-гашт ва ъаборти нашакофт рамаз табасамаш
так ватоз ҳасарт мавҷ мӣ нарсид то хт ҷом ав
نه سری که سجده بناکند نه لبی که ترک ثناکند
به کدام مایه اداکند عدم ستمزده وام او
на сари-ки саҷада баноканд на лаби-ки тарак саноканд
ба-кадом мойа адоканд ъадам сатамазда вом ав
سر خاک اگربه هوا رسد چونظرکنی ته پا رسد
نرسیدهام به عمارتی که ببالم از در و بام او
сар хок агараба ҳаво расад чуназаракани та по расад
нарсида-ам ба ъаморти-ки баболм аз дар ва бом ав
به بیانم آن طرف سخن به تامل آنسوی وهم و وظن
ز چه عالمم که به من ز من نرسیده غیر پیام او
ба бионам он тарф сахан ба томал онасавай ваҳм ва вазн
з ча ъоламам-ки ба ман з ман нарсида ғир пиом ав
تک و پوی بیهده یافتم به هزار کوچه شتافتم
دری از نفس نشکافتم که رسم به گرد خرام او
так ва павай биҳада йофатам ба ҳазор куча штофатам
дари аз нафас нашакофатам-ки расам ба-гард харом ав
به هوا سری نکشیدهام به نشیمنی نرسیدهام
ز پر شکسته تنیدهام به خیال حلقهٔ دام او
ба ҳаво сари накашида-ам ба нашимани нарсида-ам
з пур шакаста танида-ам ба хаёл ҳалқа дом ав
نه دماغ دیدهگشودنی نه سر فسانه شنودنی
همه را ربوده غنودنی به کنار رحمت عام او
на дамоғ дида-гашудани на сар фасона шанудани
ҳама ро рабуда ғанудани ба-канор раҳамат ъом ав
زحسد نمیرسی ای دنی به عروج فطرت بیدلی
تو معلم ملکوت شو که نهای حریف کلام او
заҳасад нами-рси эй дани ба ъаруҷ фтарт бидали
ту маъалм малакут шу ки на-эй ҳариф-калом ав
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.
- عدم
- نیستی؛ نبودن در برابر هستی و گاه مرتبه پیش از ظهور.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- دماغ
- بینی یا سَر؛ جایگاهِ پندار، سرمستی و سودای خیال.
- هوا
- هوای جو یا هوسِ نفس؛ آرزو، میل و عشقِ سوزان.
- دام
- تله شکار؛ نمادِ تعلق و گرفتاریِ جان در جهان.
- جام
- ظرفِ باده؛ نمادِ دلِ پذیرای فیض و معرفت.