خواجه ممکن نیست ضبط عمر و حفظ مالها
خواجه ممکن نیست ضبط عمر و حفظ مالها
جادهٔ بسیار دارد آب در غربالها
хоҷа мамакан нест забат умр ва ҳафаз мол-ҳо
ҷода басиор дорад об дар ғарабол-ҳо
گر همین کوس و دهل باشد کمال کر و فر
غیر رسوایی چه دارد دعوی اقبالها
гар ҳамин кус ва даҳал бошад камол кар ва фар
ғир расавойай ча дорад даъавай ақабол-ҳо
سادگی مفت نشاط انگار کاینجا حسن هم
جامه نیلی میکند از دست خط و خالها
содаги мафт нашот ангор койанҷо ҳасан ҳам
ҷома нили мекунад аз даст хт ва хол-ҳо
پیچ و تاب خشک دارد در کمین ما و منت
بر صریر خامه تاری بسته گیر از نالها
пич ва тоб хашак дорад дар камин мо ва манат
бар сарир хома тори баста гир аз нол-ҳо
کوشش افلاک از موی سپیدت روشن است
تاب ده نومیدی از ریشیدن این زالها
кушаш афалок аз мавай сапидат рушан аст
тоб да нумиди аз ришидан ин зол-ҳо
شعلهٔ هستی مآلش گر همین خاکسترست
رفته میپندار پیش از کاروان دنبالها
шаъала ҳастӣ молаш гар ҳамин хокастараст
рафта мӣ-пандор пиш аз коравон данабол-ҳо
زیر چرخ آثار کلفت ناکجا خواهی شمرد
شیشهٔ ساعت پر است ز گرد ماه و سالها
зир чарх осор калафт нокаҷо хоҳи шмард
шиша соъат пур аст з гард мо ва сол-ҳо
شکوهات از هرکه باشد به که در دل خون شود
شرم کن زان لب که گردد محضر تبخالها
шакуа-ат аз ҳарака бошад ба ки дар дил хон шуд
шарм кан зон лаб ки гардад маҳазар табахол-ҳо
عرض دین حق مبر در پیش مغروران جاه
سعی مهدی برنمیآید به این دجالها
ъарз дин ҳақ мабар дар пиш мағарурон ҷо
саъи маҳади барнами-ойд ба ин даҷол-ҳо
خلق را ذوق تعلق توأم طاووس کرد
رنگ هم افتاد پروازش به قید بالها
халқ ро зуқ таъалқ тавом товавас кард
ранг ҳам афтод паравозаш ба қид бол-ҳо
میفروشد هرکسی ما را به نرخ عبرتی
جنس ما عمریست فریادیست از دلالها
мӣ-фарушад ҳаракаси мо ро ба нарх ъабарти
ҷанас мо ъамари-ст фариоди-ст аз далол-ҳо
حیرت آیینهام بیدل تماشا کردنیست
ناز صیقل دارم از پامالی تمثالها
ҳайрат оинаам бидел тамошо кардани-ст
ноз сиқал дорм аз помоли тамасол-ҳо
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- آب
- مایعِ زندگانی؛ نمادِ روانی، صفا و گاه آبرو.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- هستی
- وجود و بودن؛ در برابر عدم و نیستی.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- ناز
- کرشمه و دلربایی؛ جلوهگریِ معشوق در برابرِ نیاز.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.