نشئه دودی است که از آتش می میخیزد
نشئه دودی است که از آتش می میخیزد
نغمه گردیست که ازکوچهٔ نی میخیزد
нашиа дуди аст-ки аз оташ мӣ мӣ-хизд
нағама гарди-ст ки азакуча ни мӣ-хизд
از لب نو خط او گر سخن ایجاد کنم
جام را مو به تن از موجهٔ می میخیزد
аз лаб ну хт ав гар сахан айаҷод канам
ҷом ро му ба тан аз муҷа мӣ мӣ-хизд
پیرگشتی ز اثرهای امل عبرتگیر
ازکمان بهر شکستن رگ وپی میخیزد
пирагашти з асараҳой амал ъабарт-гир
азакамон баҳар шакастан раг вапи мӣ-хизд
پیشتاز است خروس نفس از وحشت عمر
گرد جولان همه را گرچه ز پی میخیزد
пиштоз аст харус нафас аз вҳашт умр
гард ҷавлон ҳама ро гарача з пи мӣ-хизд
چه خیالست به خون تا به گلو ننشیند
هرکه چون شیشه رگ گردن وی میخیزد
ча хаёл-ст ба хон то ба-галу нанашинд
ҳарака чун шиша раг гардан вай мӣ-хизд
دل اگر آیینهٔ انجمن امکان نیست
اینقدر نقش تحیر ز چه شی میخیزد
дил агар оина анаҷаман амакон нест
айанқадар нақш таҳир з ча ши мӣ-хизд
عالمی سلسله پیرای جنون است اما
گردباد دگر از وادی حی میخیزد
ъолми саласала пирой ҷанун аст амо
гардабод дагар аз води ҳи мӣ-хизд
سعی آه ازدل ما پیچ و خم وهم نبرد
جوهر از آینه با مصقله کی میخیزد
саъи о азадал мо пич ва хам ваҳм набард
ҷуҳар аз оина бо масақала-ки мӣ-хизд
مشو از آفت دمسردی پیری غافل
دود از طبع نفس موسم دی میخیزد
машу аз офт дамасарди пири ғофал
дуд аз табаъ нафас мусам ди мӣ-хизд
بیدل از بس به غم عشق سراپا گرهم
از دلم ناله به زنجیر چو نی میخیزد
бидел аз бас ба ғам ишқ саропо гараҳам
аз дилам нола ба занҷири чу ни мӣ-хизд
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- آینه
- سطح بازتابنده؛ در شعر نماد خودشناسی، صفا و جلوه است.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- نقش
- تصویر و اثر؛ گاه صورت ظاهری در برابر حقیقت.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- جنون
- دیوانگی؛ شیداییِ عاشقانه و رهاییِ از عقل.
- آتش
- شعله و سوز؛ کنایه از عشق، درد، شور یا نابودی.
- عشق
- مهرِ سوزان؛ نیرویِ بنیادینِ هستی و راهِ فنا.
- لب
- کنارهٔ دهان؛ نمادِ سخن، بوسه و حیاتِ معشوق.
- سعی
- کوشش و تلاش؛ جهدِ سالک در راهِ مقصود.
- گرد
- غبار و خاک؛ نشانه محوی، ناپایداری و حجاب دیدن.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- وهم
- پندار ناپایدار؛ ادراکی که یقین و حقیقت کامل نیست.