مکتوب من به هرکه برد باد میبرد
مکتوب من به هرکه برد باد میبرد
تا یاد کس رسیدنم از یاد میبرد
мактуб ман ба ҳарака бард бод мӣ-бард
то йод кас рсиданам аз йод мӣ-бард
پرواز رنگ من اگر آید به امتحان
مانی شکست خامه به بهزاد میبرد
паравоз ранг ман агар ойд ба аматаҳон
мони шакаст хома ба баҳазод мӣ-бард
در دیر پا بر آتشم از کعبه سر به سنگ
دیگر کجایم این دل ناشاد میبرد
дар дир по бар оташм аз каъаба сар ба санг
дигар каҷойам ин дил ношод мӣ-бард
از حرف و صوت جوهر تحقیق رفته گیر
آیینه تا نفس زدهای باد میبرد
аз ҳарф ва сут ҷуҳар таҳақиқ рафта гир
оина то нафас зда-эй бод мӣ-бард
این پیکری که تیشهٔ تدبیر جانکنی است
ما را همان به تربت فرهاد میبرد
ин пикари-ки тиша тадабир ҷонакани аст
мо ро ҳамон ба тарабат фараҳод мӣ-бард
تا گردی از خرام تو باغ تصورست
شوق از خودم به سایهٔ شمشاد میبرد
то гарди аз харом ту боғ тасураст
шуқ аз ходам ба сойа шамашод мӣ-бард
یک موج اگر عنان گسلد سیل گریهام
از خاک هند دجله به بغداد میبرد
як мавҷ агар ъанон гасалд сил гариа-ам
аз хок ҳанд даҷала ба бағадод мӣ-бард
هرچند دل ز شرم خیالات عرق کند
یک شیشه خانه عرض پریزاد میبرد
ҳарачанд дил з шарм хаёл-ат ъарақ канд
як шиша хона ъарз паризод мӣ-бард
در آتشم فکن که سپند فسردهام
تا سرمه نیست زحمت فریاد میبرد
дар оташм факан ки сапанд фасарда-ам
то сарма нест заҳамат фариод мӣ-бард
بیدل بنال ورنه درین دامگاه یأس
خاموشیات ز خاطر صیاد میبرد
бидел банол варна дарин домаго йос
хомуши-ат з хотар сиод мӣ-бард
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- نیست
- نبودن؛ در شعر یادکرد عدم و فنا در برابر هستی موهوم.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- رنگ
- نمود و جلوه ظاهری؛ گاه کنایه از دگرگونی و ناپایداری.
- آیینه
- شیشهٔ بازتابدهنده؛ نمادِ صفای دل و تجلّیِ حق.
- خاک
- زمین و گرد؛ نماد فروتنی، فنا، خاستگاه جسم و نهایت آدمی.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- شکست
- درهمشکستگی؛ نمادِ نیستی و فروریختنِ خودیِ عاشق.
- خیال
- صورت ذهنی و وهم؛ جهان تصور در برابر حضور عینی.
- سنگ
- تختهسنگِ سخت؛ نمادِ سختی، جفا و گاه مستی.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- خانه
- سرپناهِ زیست؛ نمادِ دل، تن یا قفسِ هستی.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- عرق
- تراوشِ پوست؛ نمادِ شرم، خجلت و لطافتِ رخسار.
- شرم
- حیا و آزرم؛ پروای درونی در برابرِ معشوق و حق.