نیام آنکه به جرأت وصف لبت رسدم خم و پیچ عنان ادب
نیام آنکه به جرأت وصف لبت رسدم خم و پیچ عنان ادب
ز تاً مل موج گهر زدهام در حسن ادا به زبان ادب
ни-ам онака ба ҷарот васаф лабат расадам хам ва пич ъанон адаб
з то-мал мавҷ гаҳар зда-ам дар ҳасан адо ба забон адаб
ز حقیقت حرمت و پاس حیا به مزاج غرضهوسان چه اثر
که گرسنهٔ نان طمع نخورد قسم نمک سر خوان ادب
з ҳақиқат ҳармат ва пос ҳио ба мазоҷ ғарз-ҳусон ча асар
ки-гарсана нон тамаъ нхорд қасам намак сар хон адаб
اگرت ز تردد ننگ طلب دل جمع شود سر و برگ غنا
ز غبار کساد متاع هوس نرسی به زیان دکان ادب
агарт з тардад нанг талаб дил ҷамаъ шуд сар ва бараг ғано
з ғубор касод матоъ ҳус нарси ба зион дакон адаб
قدمت زه دامن شرم نشد که به معنی کعبه نظر فکنی
به طواف در تو رسد همهکس چو تو پا نکشی ز مکان ادب
қадамат за доман шарм нашад ки ба маъани каъаба назар факани
ба тавоф дар ту расад ҳама-кас чу ту по накаши з макон адаб
همه عمر به مکتب کسب فنون دل بیخبر تو تپید به خون
نشد آنکه رسد دو نفس سبقت ز معلمی همهدان ادب
ҳама умр ба мактаб касаб фанун дил бе-хабар ту тапид ба хон
нашад онака расад ду нафас сабақат з маъалми ҳама-дон адаб
تب و تاب مراتب عجز رسا به چه ناله کند دل خسته ادا
که اگربه قلم ره خط سپرم همه نقطه دمد ز بنان ادب
таб ва тоб маротаб ъаҷаз рсо ба ча нола канд дил хаста адо
ки агараба қалм ра хт сапарм ҳама нақата дамад з банон адаб
زترانهٔ حیرت بیدل من به چه نغمه تپد رگ ساز سخن
که تری شکند دم عرض نفس پر و بال خدنگ کمان ادب
затарона ҳайрат бидел ман ба ча нағама тапад раг соз сахан
ки тари шаканд дам ъарз нафас пур ва бол хаданг-камон адаб
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- سر
- بالاترین عضوِ تن؛ نمادِ اندیشه، سودا و فدا شدن در عشق.
- نفس
- دم و لحظه کوتاه زندگی؛ گاه خواهش و خودی انسان.
- پر
- شهپرِ پرنده؛ نمادِ پرواز، آرزو و سبکباریِ روح.
- پا
- عضوِ راهرفتن؛ نمادِ گام در راهِ طلب و سلوک.
- غبار
- گرد و خاک؛ نشانه محوی، فروتنی، ناپایداری یا حجاب دیدن.
- موج
- برآمدگی آب؛ در شعر نشانه جنبش، اضطراب و ناپایداری.
- ناله
- فریادِ دردمندانه؛ آوای سوز و شکوهٔ عاشق.
- خون
- مایعِ سرخِ تن؛ نمادِ درد، شور و جگرسوزیِ عشق.
- هوس
- آرزوی زودگذر؛ میلِ نفسانی در برابرِ عشقِ راستین.
- دامن
- کنارهٔ جامه؛ نمادِ پاکی، پناه و دستآویز.
- ساز
- آلتِ نوازندگی؛ نمادِ همآهنگی و نوای درون.
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- خط
- موی نورُستهٔ گونه؛ نمادِ زیباییِ نوخیزِ معشوق.
- عجز
- ناتوانی و درماندگی؛ فروتنیِ بنده در برابرِ حق.
- دم
- نفس یا لحظه؛ واحدی بسیار کوتاه از زمان و زندگی.