شب / سحر

1

صبحدم سیاره بال افشاند از دامان شب / وقت پیری ریخت از هم عاقبت دندان شب

2

هرکه راکردند راحت محرم احسان شب / چون سحربرآه محمل بست درهجران شب

3

بود داغ من مردم دیدهٔ شب / ز دود دلم موی ژولیدهٔ شب

4

با طبع سرکش اینهمه رنج وفا مبر / روز سوار، شب کند اسب چراغ پا

5

هرچه آید به نظر آن طرفش موهوم است / روز شب صورت پشت و رخ‌کار است اینجا

6

خوابناکان را نمی‌باشد تمیز روز و شب / ظلمت و نور است یکسان تن‌به‌غفلت‌داده‌ را

7

در سواد حیرت از یاد جمالت بیخودیم / روز و شب خواب سحر دارد دل شبگرد ما

8

ادب‌کوشید در ضبط خود وتعطیل شد نامش / به روز وصل ما ماند شب آدینهٔ مینا

9

شهرهٔ عالم شدن مشکل بود بی‌دردسر / روز و شب چین بر جبین دارد نگین از نام‌ها

10

نور از او بی‌احتجاب و ظلمت از وی بی‌کلف / ذات عالمتاب او خورشید روز و ماه شب

11

هیهات بی‌رخت شب ما تیره روز ماند / خون شد دل و نتافت بر این‌کشور آفتاب

12

روز ما شب‌گشت و ما بی‌اختیارگریه‌ایم / هرکه د‌ر دود افتد از چشمش برون می‌گردد آب

13

سایه‌ایم از دستگاه ما سیه‌بختان مپرس / آنکه روزش از دل شب برنیامد روز ماست

14

وحدت و کثرت چو جسم و جان در آغوش همند / کاروان روز و شب را در دل هم منزل است

15

نیست ایمن از بلا هر کس به فکر جستجوست / روز و شب گرداب‌ را ازموج‌،‌ خنجر برگلوست

16

هزار آیینه روز خویش شب کرد / صفا مهتاب فرش خانهٔ‌کیست

17

بیدل غم روز سیه ازما نتوان برد / چین سحراینجا شکن دامن شب نیست

18

روز و شب ناموران در قفس سیم و زرند / هیچ زندان به نگین سختتر از خاتم نیست

19

چون شب و روز است تلاش همه / درنگذشت آن‌که ز اینجا گذشت

20

چشم عبرت هر که بر اوراق روز و شب‌گشود / همچو بیدل معنی بیحاصلی فهمید و رفت

21

جرم جوان به پیر ببخشند روز حشر / سپند نامهٔ سیه شب به آب صبح

22

گر ‌مرگ نمی‌بود غم خلق‌ که می‌خورد / صد شکر که اینجا همه‌کس روز به شب برد

23

از تغافل‌زدنی ترک سبب باید کرد / روز خود را به غبار مژه شب باید کرد

24

روز و شب جهان کم و بیش هوس نداشت / سعی نفس شمار امل ماه و سال کرد

25

چون سایه سر راه دو رنگی نگرفتیم / روز سیه ما شب‌ ما شد چه بجا شد

26

در روز توان خواند خط جبههٔ بیدل / چون شمع همه ‌گر به شب تار نویسند

27

عقده ناپیداست در تار نفس / لیک بیدل روز و شب وامی‌کند

28

روز بازار تعین آنقدر مالوف نیست / خلق چون شب شد دکان در چشم آهو می‌کند

29

شب آمد بر سر دوران سیه شد روز مهجوران / خداونداکی آن خورشید غربت اختیار آید

30

چند باید روز بازار هوس / چینی‌ات را مو شب تار است و بس