دیوانِ غزلیات · بیدل دهلوی · غزل 47
در عالمی که با خود رنگی نبود ما را
در عالمی که با خود رنگی نبود ما را
بودیم هرچه بودیم او وانمود ما را
дар ъолми-ки бо худ ранги набуд мо ро
будим ҳарача будим ав вонамуд мо ро
مرآت معنی ما چون سایه داشت زنگی
خورشید التفاتش از ما زدود ما را
марот маъани мо чун сойа дошт занги
хурашид алатафоташ аз мо здуд мо ро
پرواز فطرت ما در دام بال میزد
آزاد کرد فضلش از هر قیود ما را
паравоз фтарт мо дар дом бол мӣ-зд
озод кард фазалаш аз ҳар қивад мо ро
اعداد ما تهی کرد چندان که صفر گشتیم
از خویش کاست اما بر ما فزود ما را
аъадод мо таҳи-кард чандонака сафар гаштим
аз хеш-кост амо бар мо фазуд мо ро
واژهنامهٔ این غزل · 11 واژه
- بال
- پرِ پرواز؛ نمادِ اوجگرفتن و رهاییِ روح.
- سایه
- اثر تاریک در برابر نور؛ کنایه از ناپایداری، پیروی یا وجود کمرنگ.
- پرواز
- اوجگرفتن در هوا؛ نمادِ رهاییِ روح و آرزو.
- معنی
- مقصود درونی یا حقیقت پنهان پشت لفظ و صورت.
- دام
- تله شکار؛ نمادِ تعلق و گرفتاریِ جان در جهان.
- عالمی
- یک جهان، بسیار؛ کنایه از فراوانی و کثرتِ بیپایان.
- خورشید
- آفتاب؛ نماد جلوه حقیقت که گرد و ذره در پرتو آن محو است.
- رنگی
- رنگین و رنگدار؛ نمادِ فریب و ناپایداریِ ظاهرِ جهان.
- فطرت
- سرشتِ آغازین؛ نمادِ خمیرهٔ پاکِ نخستینِ آدمی.
- تهی
- خالی و بیمحتوا؛ نمادِ فنا و بیخویشیِ عارفانه.
- مرآت
- آینه؛ نماد دلِ بازتابنده جلوه و خودشناسی و صفا.
غزلهای مرتبط