تا دفتر حیرت ز رخش تازه کند چشم
تا دفتر حیرت ز رخش تازه کند چشم
از تار نظر رشتهٔ شیرازه کند چشم
то дафтар ҳайрат з рахаш тоза канд чашм
аз тор назар рашта широза канд чашм
از مردمک دیده به گلزار نگاهش
داغ کهنی بر دل خود تازه کند چشم
аз мардамак дида ба галазор нгоҳаш
доғ каҳани бар дил худ тоза-канд чашм
مشاطه ز حسرت بگزد دست به دندان
هرگه ز تغافل به رخت غازه کند چشم
машота з ҳасарт багазд даст ба дандон
ҳарага з тағофал ба рахт ғоза-канд чашм
مپسند که در پلهٔ میزان عدالت
شوخی ستمها به خود اندازه کند چشم
мапасанд ки дар пала мизон ъадолат
шухи сатамаҳо ба худ андоза-канд чашм
مرغان تحیر همه جغدند به دامش
هرگه ز صفیر نگه آوازه کند چشم
марағон таҳир ҳама ҷағаданд ба домаш
ҳарага з сафир нга овоз-ҳ канд чашм
بیدل گل رخسار بتی خندهفروش است
وقتست که داغ دل ما تازه کند چشم
бидел-гул рахасор бати ханда-фаруш аст
вақат-ст ки доғ дил мо тоза канд чашм
واژهنامهٔ این غزل · 18 واژه
- دل
- جان و درونِ آدمی؛ جایگاهِ عشق، درد و آگاهی.
- بیدل
- تخلصِ شاعر؛ بهمعنیِ بیدل، عاشقِ از خود رفته.
- چشم
- اندامِ بینایی؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و انتظارِ عاشقانه.
- گل
- شکوفهٔ خوشبو؛ نشانهٔ زیبایی، بهار و معشوق.
- دست
- اندامِ گرفتن؛ نمادِ قدرت، بخشش و تصرف.
- داغ
- نشان سوختگی یا زخم؛ کنایه از اندوه، عشق و حسرت.
- حیرت
- سرگشتگی آگاهانه در برابر حقیقتی که فهم عادی از آن بازمیماند.
- دیده
- چشمِ بیننده؛ سرچشمهٔ نگاه، اشک و دیدارِ یار.
- نظر
- نگاه و دیدن؛ توجهِ معشوق یا بصیرتِ باطن.
- حسرت
- افسوس و دریغ؛ اندوهِ ناکامی و آرزوی برنیامده.
- شوخی
- چالاکی و دلربایی؛ طنّازی و جلوهگریِ پرشورِ معشوق.
- نگه
- نگاه و نظر؛ تجلیِ معشوق و سرچشمهٔ شور و گرفتاری.
- رشته
- نخ و بند؛ نمادِ پیوند، تعلق و سلسله جان.
- تغافل
- خود را به بیخبری زدن؛ نازِ معشوق در نادیدهگرفتنِ عاشق.
- تحیر
- سرگشتگی آگاهانه در برابر شکوهی که فهم از درکش بازمیماند.
- تار
- رشته و سیمِ ساز؛ نیز تاریک، و رشتهٔ پیوند و دلبستگی.
- خنده
- شکفتنِ لب؛ نمادِ شکوفایی، تمسخر و گاه شکافِ غنچه.
- آواز
- بانگ و نغمه؛ نمادِ فریادِ شوق و نالهٔ جدایی.